Windpark Krammer

Vanaf vrijdag 28 mei 10.00 kan worden ingeschreven op obligaties voor Windpark Krammer. De aanbieding staat op duurzaaminvesteren.nl. De looptijd is 8 jaar en 3 maanden en de geboden rente is 4,5% per jaar.

Bron: duurzaaminvesteren.nl

Het platform duurzaaminvesteren.nl

Deze website is de laatste tijd behoorlijk actief met grote crowdfundingsacties van meerdere miljoenen euro’s. Ze hebben er komende woensdag ook nog één van 200.000 euro, maar daar schrijf ik geen blog over. Mijn ervaring is namelijk dat – al zit je klaar om 10.00 uur ’s ochtends en ververs je elke 10 seconden je browser met F5 én vul je vlot je naam, adres en de investeringstoets vragenlijst in – dan nog ben je vaak te laat. Een tijdje geleden schreven ze in hun nieuwsbrief dat er (vrij vertaald) hierdoor regelmatig teleurgestelde klanten waren. Ik snap die teleurstelling goed, ik ervaar hem dan zelf ook. Je investeert toch tijd om de informatie te lezen, te beslissen of je mee wilt doen én je regelt dat je om 10.00 uur klaar zit. Maar blijkbaar lukt het duurzaaminvesteren.nl om regelmatig grote crowdfundingsacties op te zetten en dat zorgt ervoor dat je niet snel meer te laat bent. Deze website kwam ik tegen over hoeveel de verschillende platformen jaarlijks ophalen. En ik was van plan om wat andere grote platformen te testen. Maar aangezien mijn interesse bij duurzame projecten ligt, kom ik toch het vaakst uit bij duurzaaminvesteren.nl – ondanks dat dit het op 4na grootste Nederlandse platform zou zijn.

Aanbieding Windpark Krammer

Het prospectus heb ik doorgelezen en de genoemde risico’s vond ik vrij standaard bij dit soort projecten. Als er dingen kapot gaan aan de windmolens, of als er een jaar relatief weinig wind is, dan lopen ze een risico op minder inkomsten. Vaak kunnen ze de kapotte dingen verhalen op de fabrikant/leveranciers of schades op de verzekeraar. Maar als die niet kunnen leveren dan gaat het van hun winst af. De obligatie is gelijkgesteld met een eerder uitgegeven obligatie, maar achtergesteld aan de andere schuldeisers. Ik vond het informatief om te lezen dat zo’n windpark bouwen met ruim 100 windturbines zo’n 150 miljoen euro kost. Zo leer je toch interessante dingen bij 🙂

Zelf zit ik eraan te denken om één of twee obligaties te kopen. Het rendement is met 4,5% netjes en het spreekt mij erg aan dat er jaarlijks wordt afgelost. De looptijd is met ruim 8 jaar best lang. Maar door die jaarlijkse aflossing zit je spaargeld toch niet volledig vast in zo’n project. En mocht er toch een komeet storten op het windpark, of er is een overstroming (kan eigenlijk best, toch?), dan heb je in de loop van de jaren al iets van je investering terug ontvangen.

KiesZon zonnestroomprojecten

Op duurzaaminvesteren.nl staat een aanbieding voor de grootste crowdfunding van zonne-energie van Nederland ooit (naar zeggen van de aanbieder). Nu geloof ik dat direct, want zo’n groot project waar tot 15 miljoen (!) voor wordt gezocht heb ik nog niet eerder gezien met crowdfunding. Mijn eerste gedachte? Gaaf, daar wil ik aan mee doen! Mijn reactie na het lezen van de prospectus? Hmmm.. toch een paar aandachtspuntjes! Deze zal ik met jullie delen in deze blog.

Bron afbeelding: duurzaaminvesteren.nl

Pluspunten

Positief aan de aanbieding is dat hij een looptijd heeft van 3 jaar. Dat vind ik voor mezelf positief omdat het overzichtelijk is: ik kan goed inschatten of ik geld voor 3 jaar kan missen. Bij looptijden van 10 of 12 jaar is dat toch een stuk lastiger. Tel maar eens 10 of 12 jaar bij je leeftijd op.. ja.. lastig voor te stellen toch? 🙂

In paragraaf 4.2 staat een mooi schema van de eigenaarschap van KiesZon. De grootste aandeelhouder hiervan is energieleverancier Greenchoice. Maar wat ik niet wist, is dat deze deels eigenaar zijn van Eneco en deels van Energieconcurrent. En die laatste is ook weer eigenaar van een viertal andere aandeelhouders. Dat vind ik wel wat ondoorzichtig, maar dat is volgens mij precies wat de studenten leren op de boekhoudschool ofzo.. je ziet het zo vaak. Positief punten (oh ja, daar waren we mee bezig) vind ik dat de obligatie niet achtergesteld is bij de andere schuldeisers, waaronder verplichtingen aan deze eigenaren.

De rente vind ik met 4,5% netjes, en als je Greenchoice klant bent kun je nog een 0,5% extra ontvangen. Leuk om te vermelden is dat als je in één van de drie jaren op de peildatum wél klant bent van Greenchoice, je over dat jaar ook de bonusrente krijgt. Ik vraag me nog wel af hoe ze dit gaan controleren, want er staat dat je bij de inschrijving op de obligatie je klantnummer moet invoeren. Als je nu klant bent zal het wel goed gaan. Maar als je later klant wordt, dan zal je dat toch ergens moeten melden. Mij lijkt dat een administratief rommeltje. Maar goed, men zal er wel over nagedacht hebben.

Het laatste positieve punt vind ik dat de obligaties 250 euro per stuk zijn. Dat maakt het geschikt voor als je niet gelijk 1000 euro beschikbaar hebt (dat is meestal de minimale inleg op duurzaaminvesteren.nl), of als je de – mijnsinziens verstandige – strategie volgt van spreiden over projecten.

Minpunten

Zelf vind ik het een minpunt als gedurende de obligatie niet wordt afgelost. En dat is hier het geval. Het is prettig als een deel van je inleg elk halfjaar of elk jaar terugkomt. Dat verkleint ook de kans om je gehele inleg te verliezen. Daarbij kom ik ook op een groot risico wat in het prospectus vermeld staat: herfinancieringsrisico. KiesZon wil na 3 jaar jouw inleg terugbetalen door te herfinancieren (bijv. bij bank of door een nieuwe obligatie uit te schrijven). Dat alles lezende geeft mij de volgende redenering: het komt echt wel goed met de rente die je in jaar 1 en 2 ontvangt, maar de rente van jaar 3 en – in het bijzonder – de gehele aflossing in jaar 3 .. dat kan wel een dingetje worden. Stel dat herfinancieren niet lukt, dan loop je de kans om een deel of heel je inleg te verliezen – of ongewenst extra lang obligatiehouder te worden van KiesZon.

Een ander punt wat mij opviel is post 7 van het kasstroom schema. Daar verdwijnt 4,5 miljoen van de 15 miljoen geschatte opbrengsten. Wat gebeurt hier? De toelichting schrijft daarover:

De post ‘Uitgaven uit hoofde van leningen’ betreft in deze prognose enkel de aflossing van de in 2019 uitgegeven obligatielening ad EUR 4,5 miljoen.

Huh, watte? Dus je gaat als bedrijf schulden aan om andere schulden af te lossen? Wederom is dat mijnsinziens wat ze de studenten op de boekhoudschool leren. Maar dat verklaart dus wel waarom er in jaar 3 herfinanciering nodig is. Er zijn gewoon niet genoeg inkomsten in de periode van 3 jaar om de lening terug te betalen. Dat bewijst het schema met geprognotiseerde inkomsten in de prospectus, maar dat bewijst dus ook de oude obligatielening die van 2019-2021 loopt.

Wat ga je zelf doen?

Dat weet ik nog niet zeker. Misschien niets en misschien één of twee i.v.m. spreiding over projecten. De crowdfunding is aanstaande maandag en ik verwacht dat het wel wat langer duurt om 15 miljoen bij elkaar te krijgen. Dus ik ben niet zo bang dat het binnen een uurtje weg is. Ik ga er nog even over nadenken. Het voldoet niet aan mijn wens om een obligatie te hebben die gedurende de looptijd wordt afgelost en het herfinancieringsrisico is voor mij ook een oranje vlag. Ik bén de financierder als ik meedoe. Vraag liever om iets van 7 of 8 jaar duurt, met een dekking van de lening door je inkomsten. Die afhankelijkheid van anderen over 3 jaar vind ik niet zo prettig.

Crowdfarming

Een tijdje geleden kwam ik de website Crowdfarming.com tegen. Op deze website verkopen boeren hun producten rechtstreeks aan consumenten. Ze zijn van plan om binnenkort een crowdfunding te houden om crowdfarming te kunnen opschalen. Volg je het nog? 🙂

De crowdfunding is nog niet actief, maar ik wil alvast delen waarom dit op mijn interesselijst staat.

Wat is het concept?

Je kunt ervoor kiezen om iets te adopteren zoals bijvoorbeeld een sinaasappelboom. Zodra de oogst gereed is, krijg je de sinaasappels opgestuurd. De afleverdatum staat niet vast, je kunt wel kiezen uit een paar wensdatums op basis van wanneer ze het oogstmoment verwachten. Een alternatief is ‘buy a box’, waarbij je een vaste prijs voor een vaste hoeveelheid product betaald.

Zelf heb ik een paar keer iets besteld: o.a. rode druiven, clementines en sinaasappels. Voor mij is het geweldige van dit concept dat het heel vers is. Eigenlijk heb ik van deze soorten nog nooit zulk vers fruit gegeten.

Onze eerste bestelling was 5kg biologische druiven. We aten bijna twee weken druiven als tussendoortje en ook de kinderen kregen druiven mee naar school. De stokjes van de druiven waren nog groen en zelfs in de 2e week waren ze verser en sappiger dan ik gewend ben van de supermarkt.

Het mooie voor de boer is volgens Crowdfarming dat ze er meer geld aan overhouden doordat er geen tussenhandelaar is. En dat er geen voedselverspilling is en dat boeren in contact staan met de eindconsument, waardoor boeren feedback ontvangen en consumenten leren over waar hun voedsel vandaan komt.

De tweede bestelling was 10kg biologische clementines. Deze waren van een boer uit Spanje die een zeer aantrekkelijk filmpje maakte over zijn boerderij en de boomgaard. Doordat de clementines biologisch zijn, kun je ook de schil eten. Dat doet de boer in het filmpje! Wij hebben durfden dit niet aan, maar we hebben er wel om gelachen.

Het is een club die álles goed probeert te doen, denk daarbij aan zaken als (transitie naar) biologisch en plasticvrije verpakking. Het platform is opgericht door twee Spaanse boeren. In hun nieuwsbrief lees je dat ze het platform willen laten groeien zonder zélf een tussenhandelaar te worden. Dat willen ze wel uitdrukkelijk voorkomen. Ik vind het mooi om te lezen hoe zelfkritisch ze zijn en dat ze trouw willen blijven aan hun visie.

Wat kun je nu doen?

Op dit moment kun je je hier aanmelden om een berichtje te krijgen zodra de crowdfunding start. De verwachting is dat dit in de herfst van 2021 is. Ik vind het een mooi concept en ik ben erg benieuwd hun groeiplan en natuurlijk de voorwaarden voor investeerders. Mijn plan is om hier te zijner tijd een blog over te schrijven.