Zonnepanelen op agrarische daken

Via een bekende werd ik gewezen op de firma Toekomst Dak. Wanneer je als agrariër een asbestdak of een versleten dak hebt, dan vervangen zij deze gratis. In ruil daarvoor, verleen je hen het recht om 20 jaar lang zonnepanelen op jouw (gloednieuwe) dak te leggen. Als agrariër verdien je dan niet aan de energieopbrengsten, maar je hebt wel je schuur op orde. Dit wordt relevanter, omdat verzekeraars steeds vaker weigeren om asbestdaken te verzekeren én het mogelijk vanaf 2024 zelfs verplicht wordt om je asbestdak te saneren.

Wat is de relatie met crowdfunding? In die nieuwe daken en zonnepanelen kun je op 28 februari 2022 hier investeren.

Bron: Duurzaaminvesteren.nl

Bijzonderheden

De looptijd van de lening is maar 2 jaar. Zonnepanelen verdienen zich steeds sneller terug, maar niet zó snel. Na 2 jaar is het plan om de lening te herfinancieren, volgens het informatiememorandum. Dit herfinancieren zie je vaker bij obligatieleningen. Het begin is het meest risicovolle deel, omdat allerlei dingen fout kunnen gaan (vertraging bouw, defect aan de installatie, SDE subsidie aanvraag etc.). Als zo’n installatie eenmaal succesvol draait, dan is het voor een bank veel minder risico om te investeren en dan wordt de rente uiteraard ook stukken lager voor de firma Toekomst Dak. In het informatiememorandum staat vermeldt welke risico’s je loopt (een aantal heb ik zojuist genoemd). Bij obligatielooptijden die veel korter zijn dan de terugverdientijd, zul je zien dat herfinanciering altijd genoemd wordt.

Investeren in warmte en koude

Op duurzaaminvesteren.nl start woensdag 15 september een crowdfunding voor een warmte-koudeinstallatie van nieuwbouw appartementen in Amsterdam. De installatie kost meer dan 2 miljoen euro en wordt grotendeels met behulp van crowdfunding gefinancierd.

Bron: Duurzaaminvesteren.nl

Korte looptijd

Opvallend bij deze investering is de korte looptijd van 2 jaar. Dat vind ik over het algemeen een voordeel, omdat je je eigen financiën goed kan inschatten over zo’n relatief korte periode. In de aanbieding staat dat de installatie voor (tenminste) 30 jaar warmte moet gaan leveren. Waarom dan zo’n korte looptijd? Na 2 jaar gaan ze de lening herfinancieren met een bancaire lening. Ze gaan dan dus naar de bank, halen een lening en daar lossen ze jouw obligatie van af.

Nu vroeg ik mij af.. waarom gaan ze niet gelijk naar de bank? De reden hiervoor heb ik gelezen in een artikel op internet, waar men beweert dat dit komt doordat banken aan strengere regels moeten voldoen (zogenaamde Basel regelgeving). Dit betekent concreet dat banken risicovolle leningen moeten beperken, om ze zo stabieler te houden tijdens een crisis. Na de bouw en inbedrijfname van de warmte-installatie zijn de grootste risico’s voorbij. Een bank mag dan wél de investering in zo’n project doen. Het voordeel voor Celsias is dat zij dan zeer waarschijnlijk een lagere rente betalen dan de 4,5% op duurzaaminvesteren.nl

Risico

Een belangrijk risico van deze obligatie wordt omschreven in het informatiememorandum. Dat is dat er geen lening wordt gegeven door de bank. De obligatiehouder krijgt dan geen aflossing in jaar 2. Hem wordt dan een aanbieding gedaan om de looptijd te verlengen (naar misschien wel 22 jaar (terugverdiendatum) of 30 jaar (technische levensduur installatie). Dus dan kun je er alsnog veel langer dan 2 jaar aan vast zitten en dat moet je je goed beseffen.

Wat ga je zelf doen?

Ik blog al een tijdje niet meer over relatief kleine crowdfundings. Niet omdat ik niet geloof dat ze de moeite waard zijn.. maar omdat ik al een paar keer me helemaal heb ingelezen, en vervolgens wordt ‘uitgeloot’ waardoor je al het uitzoekwerk voor niets hebt gedaan. Deze crowdfunding is voor meer dan 1 miljoen euro, waardoor ik verwacht dat ik wel op tijd ben als ik woensdagochtend klaarzit rond de klok van 10 uur. Mijn plan is om dan in te schrijven op 1 obligatie à 1000 euro.

Mistergreen Tesla Leaseauto’s

Het bedrijf Mistergreen is een maatschappij waar je (hoofdzakelijk) Tesla’s kunt leasen. Om deze Tesla’s eerst te kunnen aanschaffen hebben ze regelmatig crowdfunding acties gehouden. We zijn inmiddels alweer aangekomen bij crowdfunding ronde 22.

Bron: Duurzaaminvesteren.nl

Geschiedenis

Omdat Mistergreen maar liefst 21 keer eerder een crowdfundingsactie heeft gehouden, kun je in de statistieken terugzien dat hun eerste lening dateert van 2017 en dat ze tot nu aan al hun verplichtingen hebben voldaan. In het verleden behaalde winsten bieden geen garantie voor de toekomst – zoals beleggingsfirma Robeco ooit in zijn reclame zei – maar het is toch een geruststellend idee.

Elektrische auto’s leasen

Bij ronde 21 heb ik eerder één obligatie van Mistergreen gekocht. De reden dat ik dit een goed bedrijf vindt is dat ik het een positieve ontwikkeling vindt dat (vooral) zakelijke rijders elektrisch gaan rijden. Zij rijden erg veel, dus deze auto’s worden goed gebruikt en zullen zichzelf snel terugverdienen – zowel economisch als op milieu vlak. Mocht je vermoeden dat elektrische auto’s slechter voor het milieu zijn t.o.v. hun fossiele tegenhanger: lees dit goed onderbouwde artikel van De Correspondent (met mooie plaatjes!).

Tesla heeft naar mijn mening een positief effect gehad op het hele elektrisch rijden, en andere automaatschappijen gedwongen om (serieuzere) elektrische auto’s te ontwikkelen. Het feit dat er dankzij Tesla relatief luxe en dure auto’s elektrisch waren, heeft er toch echt wel iets ‘begeerlijks’ aan toegevoegd waardoor ‘de gewone man‘ ook positiever is gaan kijken naar elektrisch rijden.

Goed maar niet perfect

Eerder heb ik een stukje geschreven over deelauto’s. Zelf ben ik ervan overtuigd dat elektrische auto’s goed zijn, maar elektrische deelauto’s beter. Elektrische auto’s nemen nog steeds veel ruimte in beslag, veroorzaken nog steeds files en kosten veel energie per persoon om te produceren. In een ideale wereld lukt het om het aantal auto’s in Nederland te verminderen, in plaats van elk jaar te vermeerderen. Laatst las ik in een presentatie dat als 30% van de mensen in Nederland die weinig rijden met hun auto, over zouden stappen op een deelauto (alles <2km fietsen en de rest een auto huren die in je buurt staat) dat dan in de openbare ruimte zoveel parkeerplekken vrijkomen, dat het gelijk is aan het oppervlak van de stad Delft. Als je één keer doorhebt hoeveel publieke ruimte onze (bijna) 9 miljoen auto’s innemen, dan blijf je dat overal zien. Overigens las ik laatst dit boek ‘het recht van de snelste‘, en dat heeft mijn blik op de publieke ruimte wel heel erg veranderd.

Lang verhaal kort.. dat is mijn bezwaar tegen iedereen een eigen elektrische auto. Maar dat nam niet weg dat ik het positief vindt dat zakelijke rijders steeds meer elektrisch gaan rijden.

Risico’s

Lees hoofdstuk 7 van het informatiememorandum extra goed door, hier staan de risico’s van de obligatie vermeldt. Belangrijke risico’s zijn dat de auto’s na afloop van de lease verkocht moeten worden tegen de prijs die zij nu verwachtten. Dat klanten hun financiële verplichtingen nakomen, etc. Of hun klanten dat kunnen zullen we de komende jaren wel gaan zien, of er al dan niet een economisch dipje komt na Corona.

Ik ervaar overigens de trend van steeds meer thuiswerken en meer deelauto’s op het werk (mijn werk heeft er ook een stuk of 20, en heeft iedereen die weinig km’s maakte met zijn leaseauto daarop aangewezen i.c.m. met een NS businesscard). Dat lijkt me heel duurzaam en wenselijk, maar daardoor kan de zakelijke leasemarkt wat gaan krimpen. Nu zal Mistergreen in een betere hoek zitten dan ‘fossiele’ leasemaatschappijen, maar het kan er toch voor zorgen dat de groei op termijn wat afremt.

Wat doe je zelf?

Ik heb dus al eerder een obligatie van Mistergreen gekocht. Ik wil graag spreiden over verschillende bedrijven en dat was voor mij de reden om er één te kopen en ís voor mij de reden om er niet nog één bij te kopen. 🙂

Windpark Krammer

Vanaf vrijdag 28 mei 10.00 kan worden ingeschreven op obligaties voor Windpark Krammer. De aanbieding staat op duurzaaminvesteren.nl. De looptijd is 8 jaar en 3 maanden en de geboden rente is 4,5% per jaar.

Bron: duurzaaminvesteren.nl

Het platform duurzaaminvesteren.nl

Deze website is de laatste tijd behoorlijk actief met grote crowdfundingsacties van meerdere miljoenen euro’s. Ze hebben er komende woensdag ook nog één van 200.000 euro, maar daar schrijf ik geen blog over. Mijn ervaring is namelijk dat – al zit je klaar om 10.00 uur ’s ochtends en ververs je elke 10 seconden je browser met F5 én vul je vlot je naam, adres en de investeringstoets vragenlijst in – dan nog ben je vaak te laat. Een tijdje geleden schreven ze in hun nieuwsbrief dat er (vrij vertaald) hierdoor regelmatig teleurgestelde klanten waren. Ik snap die teleurstelling goed, ik ervaar hem dan zelf ook. Je investeert toch tijd om de informatie te lezen, te beslissen of je mee wilt doen én je regelt dat je om 10.00 uur klaar zit. Maar blijkbaar lukt het duurzaaminvesteren.nl om regelmatig grote crowdfundingsacties op te zetten en dat zorgt ervoor dat je niet snel meer te laat bent. Deze website kwam ik tegen over hoeveel de verschillende platformen jaarlijks ophalen. En ik was van plan om wat andere grote platformen te testen. Maar aangezien mijn interesse bij duurzame projecten ligt, kom ik toch het vaakst uit bij duurzaaminvesteren.nl – ondanks dat dit het op 4na grootste Nederlandse platform zou zijn.

Aanbieding Windpark Krammer

Het prospectus heb ik doorgelezen en de genoemde risico’s vond ik vrij standaard bij dit soort projecten. Als er dingen kapot gaan aan de windmolens, of als er een jaar relatief weinig wind is, dan lopen ze een risico op minder inkomsten. Vaak kunnen ze de kapotte dingen verhalen op de fabrikant/leveranciers of schades op de verzekeraar. Maar als die niet kunnen leveren dan gaat het van hun winst af. De obligatie is gelijkgesteld met een eerder uitgegeven obligatie, maar achtergesteld aan de andere schuldeisers. Ik vond het informatief om te lezen dat zo’n windpark bouwen met ruim 100 windturbines zo’n 150 miljoen euro kost. Zo leer je toch interessante dingen bij 🙂

Zelf zit ik eraan te denken om één of twee obligaties te kopen. Het rendement is met 4,5% netjes en het spreekt mij erg aan dat er jaarlijks wordt afgelost. De looptijd is met ruim 8 jaar best lang. Maar door die jaarlijkse aflossing zit je spaargeld toch niet volledig vast in zo’n project. En mocht er toch een komeet storten op het windpark, of er is een overstroming (kan eigenlijk best, toch?), dan heb je in de loop van de jaren al iets van je investering terug ontvangen.

KiesZon zonnestroomprojecten

Op duurzaaminvesteren.nl staat een aanbieding voor de grootste crowdfunding van zonne-energie van Nederland ooit (naar zeggen van de aanbieder). Nu geloof ik dat direct, want zo’n groot project waar tot 15 miljoen (!) voor wordt gezocht heb ik nog niet eerder gezien met crowdfunding. Mijn eerste gedachte? Gaaf, daar wil ik aan mee doen! Mijn reactie na het lezen van de prospectus? Hmmm.. toch een paar aandachtspuntjes! Deze zal ik met jullie delen in deze blog.

Bron afbeelding: duurzaaminvesteren.nl

Pluspunten

Positief aan de aanbieding is dat hij een looptijd heeft van 3 jaar. Dat vind ik voor mezelf positief omdat het overzichtelijk is: ik kan goed inschatten of ik geld voor 3 jaar kan missen. Bij looptijden van 10 of 12 jaar is dat toch een stuk lastiger. Tel maar eens 10 of 12 jaar bij je leeftijd op.. ja.. lastig voor te stellen toch? 🙂

In paragraaf 4.2 staat een mooi schema van de eigenaarschap van KiesZon. De grootste aandeelhouder hiervan is energieleverancier Greenchoice. Maar wat ik niet wist, is dat deze deels eigenaar zijn van Eneco en deels van Energieconcurrent. En die laatste is ook weer eigenaar van een viertal andere aandeelhouders. Dat vind ik wel wat ondoorzichtig, maar dat is volgens mij precies wat de studenten leren op de boekhoudschool ofzo.. je ziet het zo vaak. Positief punten (oh ja, daar waren we mee bezig) vind ik dat de obligatie niet achtergesteld is bij de andere schuldeisers, waaronder verplichtingen aan deze eigenaren.

De rente vind ik met 4,5% netjes, en als je Greenchoice klant bent kun je nog een 0,5% extra ontvangen. Leuk om te vermelden is dat als je in één van de drie jaren op de peildatum wél klant bent van Greenchoice, je over dat jaar ook de bonusrente krijgt. Ik vraag me nog wel af hoe ze dit gaan controleren, want er staat dat je bij de inschrijving op de obligatie je klantnummer moet invoeren. Als je nu klant bent zal het wel goed gaan. Maar als je later klant wordt, dan zal je dat toch ergens moeten melden. Mij lijkt dat een administratief rommeltje. Maar goed, men zal er wel over nagedacht hebben.

Het laatste positieve punt vind ik dat de obligaties 250 euro per stuk zijn. Dat maakt het geschikt voor als je niet gelijk 1000 euro beschikbaar hebt (dat is meestal de minimale inleg op duurzaaminvesteren.nl), of als je de – mijnsinziens verstandige – strategie volgt van spreiden over projecten.

Minpunten

Zelf vind ik het een minpunt als gedurende de obligatie niet wordt afgelost. En dat is hier het geval. Het is prettig als een deel van je inleg elk halfjaar of elk jaar terugkomt. Dat verkleint ook de kans om je gehele inleg te verliezen. Daarbij kom ik ook op een groot risico wat in het prospectus vermeld staat: herfinancieringsrisico. KiesZon wil na 3 jaar jouw inleg terugbetalen door te herfinancieren (bijv. bij bank of door een nieuwe obligatie uit te schrijven). Dat alles lezende geeft mij de volgende redenering: het komt echt wel goed met de rente die je in jaar 1 en 2 ontvangt, maar de rente van jaar 3 en – in het bijzonder – de gehele aflossing in jaar 3 .. dat kan wel een dingetje worden. Stel dat herfinancieren niet lukt, dan loop je de kans om een deel of heel je inleg te verliezen – of ongewenst extra lang obligatiehouder te worden van KiesZon.

Een ander punt wat mij opviel is post 7 van het kasstroom schema. Daar verdwijnt 4,5 miljoen van de 15 miljoen geschatte opbrengsten. Wat gebeurt hier? De toelichting schrijft daarover:

De post ‘Uitgaven uit hoofde van leningen’ betreft in deze prognose enkel de aflossing van de in 2019 uitgegeven obligatielening ad EUR 4,5 miljoen.

Huh, watte? Dus je gaat als bedrijf schulden aan om andere schulden af te lossen? Wederom is dat mijnsinziens wat ze de studenten op de boekhoudschool leren. Maar dat verklaart dus wel waarom er in jaar 3 herfinanciering nodig is. Er zijn gewoon niet genoeg inkomsten in de periode van 3 jaar om de lening terug te betalen. Dat bewijst het schema met geprognotiseerde inkomsten in de prospectus, maar dat bewijst dus ook de oude obligatielening die van 2019-2021 loopt.

Wat ga je zelf doen?

Dat weet ik nog niet zeker. Misschien niets en misschien één of twee i.v.m. spreiding over projecten. De crowdfunding is aanstaande maandag en ik verwacht dat het wel wat langer duurt om 15 miljoen bij elkaar te krijgen. Dus ik ben niet zo bang dat het binnen een uurtje weg is. Ik ga er nog even over nadenken. Het voldoet niet aan mijn wens om een obligatie te hebben die gedurende de looptijd wordt afgelost en het herfinancieringsrisico is voor mij ook een oranje vlag. Ik bén de financierder als ik meedoe. Vraag liever om iets van 7 of 8 jaar duurt, met een dekking van de lening door je inkomsten. Die afhankelijkheid van anderen over 3 jaar vind ik niet zo prettig.

Investeren in biomassa tegen 9% rente

Op duurzaaminvesteren.nl staat een aanbieding waarbij je kunt investeren in “een Biomassa Energie Centrale (‘BEC’) welke wordt gevoed met snoeihout en daarmee op een duurzame wijze elektriciteit, stoom en warmte produceert en een droogfaciliteit welke met de opgewekte elektriciteit en warmte champost droogt en perst tot champost-mestkorrels”. De looptijd is 5 jaar en de rente die je ontvangt is 9%.

Rendement

Het rendement is natuurlijk mega. Voor elke 1000 euro die je investeert krijg je 5 jaar lang 90 euro rente gestort. Dat is meer dan ik ooit heb meegemaakt, zelfs in de tijden dat de spaarrentes nog hoog waren. Zo’n hoog rendement betekent normaal gesproken dat hetgeen waarin je investeert risicovol is. Maar in dit geval kan het ook wel eens een tweede reden hebben.. want biomassa, wie wil daar in investeren?

Consequente moraalridder

Zelf heb ik geen enkele interesse in deze obligatie. Mijn hoofdregel is dat ik wil investeren in dingen waar ik helemaal achter sta. Zelf heb ik een uitgesproken mening over de onzin van biomassa, het gesleep met hout de hele wereld over en de bijbehorende kaalslag van bossen. De sprookjes van CO2 neutraal rekenen (er komt immers gewoon CO2 uit de schoorsteen). Het negeren van de effecten van roet, fijnstof, benzeen, dioxines, formaldehyde en alle andere troep die in de lucht komt bij het verbranden van hout… (stook daarom ook geen vuurkorf of open haard, al helemaal niet met kinderen erbij.. weer een ander onderwerp).

En hoewel dit snoeihout uit de omgeving is – in theorie het ideale plaatje – waar ging dat snoeihout eerder heen? Krijgt nu een andere biomassa centrale dat snoeihout niet meer, maar kiest die nu voor verse oerbossen uit Estland? En al is het geraapt hout, is dat altijd goed voor de biodiversiteit? Een gezond bos bestaat voor een deel uit dood hout: wat gaat rotten, waar insecten in leven, die weer door vogeltjes worden opgegeten, die weer door vossen worden opgegeten enzovoort enzovoort.

Noem me gerust een moraalridder voor het links laten liggen van een biomassa aanbieding die gemakkelijk de meest renderende obligatie die ik gekocht heb zou kunnen worden. Maar tegelijkertijd.. als ik ’tegen’ iets ben, maar ik investeer er wel in.. zou dat niet veel schijnheiliger zijn?

Zonnepanelen op dak of op land?

Aanstaande maandag 15 maart zijn er maar liefst twee projecten die om 9.00 uur financiering zoeken voor zonnepanelen. Op duurzaaminvesteren.nl staan twee projecten: Grienr – een viertal zonnesystemen op agrarische daken en Zonnepark (op land) Maatweg te Amersfoort. Het leek mij leuk om deze projecten eens kort met elkaar te vergelijken.

Ook al ben je niet van plan om te investeren, het is denk ik een leuke gedachtenoefening.

Vergelijken met een tabelletje

GrienrMaatweg
Zonnepanelen op agrarische dakenZonnepanelen in een weiland
5 jaar looptijd16,3 jaar looptijd
4,2 % rente5,0 % rente
gedeeltelijke aflossing (27%)
restant in laatste termijn
volledige aflossing gedurende looptijd
volgens annuïtair schema
vanaf 500 eurovanaf 1000 euro
15 euro transactiekosten (3,0%)20 euro transactiekosten (1,5%)
Basiskenmerken, bron: duurzaaminvesteren.nl

Welke van de twee kies je?

Die van Maatweg lijkt aantrekkelijker door de hogere rente en de lagere transactiekosten. Maar 16,3 jaar, kun je dat overzien? Hoe oud ben je dan eigenlijk? Kun je zo lang je geld missen? Of is dat juist handig? Een pensioen kent ook minimaal zulke looptijden natuurlijk!

De Grienr aanbieding is met 5 jaar looptijd een stuk overzichtelijker, tegen een prima rente. Zonnepanelen op daken vind ik gevoelsmatig wat beter ruimtegebruik dan zonnepanelen in een weiland. Hoewel beide mijns inziens uiteindelijk wel nodig zijn als we naar 100% duurzame energie willen.

Let trouwens wel op de transactiekosten, die je effectieve rendement bij Grienr verhoudingsgewijs wat meer verlagen. Het is echt een kwestie van persoonlijke voorkeur en situatie.

Inschrijven en informatiememorandum lezen

Merk op dat beide projecten al voorinschrijvingen hebben van respectievelijk een eerdere crowdfunding en omwonenden, dus je moet er maandag wel vlot bij zijn wil je kans maken – is mijn inschatting.

Beide informatiememoranda zijn vrij lang. Lees deze goed door als je overweegt om te investeren, met name de kopjes over de risico’s. Zorg dat je die goed begrijpt.

Hopelijk helpt deze vergelijking om na te denken wat in jouw situatie het beste is, zodat je maar één memorandum hoeft door te lezen 🙂 !

Zonnepanelen op woningcorporatie woningen

Maandag 8 maart om 10.00 uur start er een crowdfunding op duurzaaminvesteren.nl waarbij geld wordt opgehaald door de firma WocoZon. Dit bedrijf installeert zonnepanelen op woningcorporatie woningen. Mijn verwachting is (o.a. op basis van mijn vorige post) dat deze heel erg snel volgeschreven zal zijn. De looptijd is met 3 jaar relatief kort & overzichtelijk en de rente van 5,0% is aantrekkelijk.

Bron: Duurzaaminvesteren.nl

Het goede doel

Woningen verduurzamen met zonnepanelen is zowel economisch als energetisch rendabel. De zonnepanelen verdienen zichzelf binnen 6 à 7 jaar economisch terug en energetisch binnen 4 jaar. Het is ook beter om zonnepanelen op daken te leggen dan op landbouwgrond als je het mij vraagt. Het leggen van zonnepanelen op coöperatiewoningen lijkt me iets wat je planmatig en grootschalig kunt uitvoeren, en daarmee efficiënter dan bij particuliere woningen (één voor één, iedereen z’n eigen installateur) en ook nog eens mooier omdat ze er allemaal hetzelfde uitzien. Enfin.. doel van de crowdfunding is goedgekeurd.

Risico’s

Maar nu de risico’s? Ik ben geen financieel adviseur, dus ik mag geen advies geven. Maar ik mag wel zeggen dat ik interesse heb ik één obligatie. Mijn meest bijzondere observatie in het informatiememorandum (lees die wel door) is het herfinancieringsrisico. Gedurende de looptijd wordt 20% afgelost. Dat vind ik, naast de uitkeuring van de rente per kwartaal, erg positief. De laatste termijn bevat 80% van de aflossing. Dat gaat WocoZon betalen door de lening te herfinancieren. Ik weet niet hoe, maar dan kloppen ze bijvoorbeeld t.z.t. bij een (duurzame) bank aan. In het slechtste geval lukt dat niet, en wordt je lening niet afgelost op de einddatum. Je geld zal je dan niet gelijk kwijt zijn vermoed ik, maar het gaat wel langer duren omdat (als je het huidige aflossingsschema doortrekt) toch zo’n 4 jaar extra kwijt bent met rente en aflossing.

Is 5% rendement veel?

Ja, 5% rente is zeker veel voor een consument om te ontvangen. Maar volgens mij is het niet zoveel voor een bedrijf om te betalen. Op internet lees ik dat je bij de Rabobank voor een zakelijke lening tussen de 1,5 en 12,5% rente betaalt. Wow.. tot 12,5%! Of ze dat echt vragen zal afhangen van je financiële positie, business case en het risicoprofiel.. maar toch.. dan is 5% opeens niet zo gek.

Te laat

Afgelopen maandag was er een project op duurzaaminvesteren.nl met een windpark. Het betrof een obligatie met een looptijd van ca. 6,5 jaar en 5% rente. Mijn plan was om alle informatie te lezen en er een blog over te schrijven. Maar helaas, ik was te laat! Het project zat gelijk op maandag al vol. Het is me al vaker overkomen.. maar niet bij een crowdfunding van 2,5 miljoen! Voor mij is dit wederom een bevestiging dat er vraag is naar duurzame projecten met een goed rendement.

De gewijzigde afbeelding van duurzaaminvesteren.nl die aangeeft dat het project al vol zit

Biologisch dynamische landbouw?

Op dit moment staat op de website duurzaaminvesteren.nl een aanbieding voor ‘Stichting Grondbeheer Biologisch dynamische landbouw’. De opbrengst van deze crowdfunding wordt gebruikt voor het aankopen van grond. Op de website duurzaaminvesteren.nl staat hierover het volgende:

De Stichting is meer dan 40 jaar geleden opgericht om landbouwgrond te verwerven en deze eeuwigdurend in eigendom te houden en duurzaam te verpachten aan nieuwe voedselinitiatieven en boerenbedrijven die (de omschakeling naar) biologisch dynamische, biologische of natuurinclusieve kringlooplandbouw realiseren.”

Er is staan twee projecten op de website, één van € 15 miljoen en één van € 5 miljoen. De grote heeft een looptijd van 10 jaar en de rente is 1,2%. De kleine heeft een looptijd van 5 jaar en de rente is 0,70%.

Bron: Duurzaaminvesteren.nl

De rente is één van de laagste die ik ooit gezien heb. Voor mijzelf is het verstandiger om af te lossen op mijn annuïteitenhypotheek, de rente is daar hoger en die moet ik sowieso verplicht aflossen. Mocht ik geen hypotheek hebben gehad, dan had ik het best wel leuk gevonden. Grond is toch een waardevast en – zeker in Nederland – een schaars goed.

Het aspect van dat het voor kringlooplandbouw wordt gebruikt spreekt mij wel aan. Van kringlooplandbouw weet ik dat ze proberen om zo lokaal mogelijk alle benodigde grondstoffen te verkrijgen. Een beetje akkerbouw en een beetje veeteelt op één bedrijf. De mest gaat op het land, het voedsel van het land naar het vee. Je kunt je er vast wel iets bij voorstellen.

Je leest op internet best veel over de nadelen van de huidige landbouwmethodes. Schaalvergroting heeft veel voordelen en het heeft ervoor gezorgd dat we meer dan genoeg voedsel hebben (in Europa in ieder geval). Dus volgens mij moet je ook het huidige systeem niet te hard veroordelen: dat heeft ons gebracht waar we nu staan. Dit soort initiatieven om iets anders te proberen vind ik wel bewonderenswaardig. Het is altijd knap als iemand ergens in gelooft en het anders probeert te doen (en niet alleen maar praten).

Overigens, de rente die je betaald lijkt me ook fair, iets wat dan redelijkerwijs op te brengen is door een partij die de grond pacht van de stichting.